A.. Tìm hiểu chung
I. Tác giả
Lưu Quang Vũ (1948- 1988) quê gốc ở Đà Nẵng, sinh tại Phú Thọ trong một gia đìng trí thức.
+ Từ 1965 đến 1970: Lưu Quang Vũ vào bộ đội và được biết đến với tư cách một nhà thơ tài năng đầy hứa hẹn.
+ Từ 1970 đến 1978: ônng xuất ngũ, làm nhiều nghề để mưu sinh.
+ Từ 1978 đến 1988: biên tập viên Tạp chí Sân khấu, bắt đầu sáng tác kịch và trở thành một hiện tượng đặc biệt của sân khấu kịch trường những năm 80 với những vở đặc sắc như: Sống mãi tuổi 17, Hẹn ngày trở lại, Lời thề thứ 9, khoảnh khắc và vô tận, Bệnh sĩ, Tôi và chúng ta, Hai ngàn ngày oan trái, Hồn Trương Ba, da hàng thịt,…
+ Lưu Quang Vũ là một nghệ sĩ đa tài: làm thơ, vẽ tranh, viết truyện, viết tiểu luận,… nhưng thành công nhất là kịch. Ông là một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại
Lưu Quang Vũ được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000.
II. Vở kịch "Hồn Trương Ba, da hàng thịt":
1. H/cảnh và mục đích stỏc:
a. H/cảnh:
-Vở kịch được Lưu Quang Vũ viết vào năm 1981, được công diễn vào năm 1984.
- Công cuộc đổi mới của Đảng fát động nhằm giải fóng sức sản xuất , fát huy mọi tiềm năng stạo của ndân trong đó có người câm fbút.
- Số fận cá nhân, con người cá nhân, vấn đề tiêu cực cần được khám fá.
b. Mục đích: Fê fán biểu hiện tiêu cực của lối sống lúc bấy giờ :
- Chạy theo những ham muốn tầm thường về vật chất chỉ muốn hưởng thụ để trở nên fàm fu, thô thiển.
- Csống ít chú tâm tới đ/sống vật chất , không fấn đấu cho hfúc vẹn toàn.
- Tình trạng con người sống giả không thực với bản thân mình
C/sống con người chỉ thực sự hfúc, chỉ có gtrị khi được sống đúng mình, được sống tự nhiên trong 1thể thống nhất.
2. Tóm tắt ndung vở kịch: Gồm 7 cảnh
( sgk)
3. Nguồn gốc và sự stạo của vở kịch:
Tgiả mượn truyện dgian, nhưng có nhiều stạo :
- Ở truyện dgian Hồn Trương Ba cứ việc sống trong xác anh hàng thịt 1 cách bình thường.
- Ở tp LQV đã sáng tạo:
+ Diễn tả tình trang trớ trêu, nỗi đau khổ dày vò của Trương Ba.
+ Quyết định cuối cùng giàu tính nhân văn .
II. Đoạn trích
Đây là 1 fần của cảnh 7- cảnh cuối cùng của vở kịch.
- Mâu thuẫn giữa hồn và xác lên đến căng thẳng. Hồn có nguy cơ bị lấn át (người thân trong gđình xa lánh). Để từ đó dẫn đến quyết định cuối cùng.
B. Đọc -hiểu đoạn trích:
I. Nguyên nhân dẫn đến xung đột
Trương Ba (Nhân hậu,trong sạch, ngay thẳng. Thú vui tao nhã, trí tuệ chơi cờ với nước đi khoáng hoạt)Trú nhờ thể xác của hàng thịt (Thô lỗ,phũ phàng,dung tục;Uống rư¬ợu nhiều, ham bán thịt,không mặn mà với chơi cờ, nư¬ớc cờ không còn khoáng hoạt nh¬ư trư-ớc)
=>Hồn Trương Ba ý thức được điều đó, ngày càng thấy xa lạ với mọi người, thấy chán chính mình
II. Nhân vật Hồn Trương Ba:
a. Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và và Xác hàng thịt:
* Hồn Trương Ba
- Mục đích: Phủ định sự lệ thuộc của linh hồn vào xác thịt, coi xác thịt chỉ là cái vỏ bề ngoài, không có ý nghĩa. Khẳng định linh hồn vẫn có đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn…
- Cử chỉ:Ôm đầu, đứng vụt dậy, nhìn chân tay, thân thể, bịt tai lại
Uất ức, tức giận, bất lực
- Xưng hô: Mày –Ta
Khinh bỉ, xem th¬ường
- Giọng điệu: Giận dữ, khinh bỉ, mắng mỏ, đồng thời ngậm ngùi thấm thiá,tuyệt vọng
- Vị thế:Bị động, kháng cự yếu ớt, đuối lý, tuyệt vọng.
Ngư¬ời thua cuộc. Chấp nhận trở lại vào xác hàng thịt
* Xỏc hàng thịt:
- Mục đích Khẳng định sự âm u, đui mù của thể xác có sức mạnh ghê gớm, có khả năng điều khiển, làm át đi linh hồn cao khiết. Dồn hồn Tr¬ơng Ba vào thế đuối lý buộc phải thoả hiệp, quy phục.
- Cử chỉ: Lắc đầu Tỏ vẻ th¬ương hại
- Xưng hô: Ông - TôiNgang hàng thách thức
- Giọng điệu :Khi ngạo nghễ thách thức, khi buồn rầu thì thầm ranh mãnh, an ủi.
- Vị thế Chủ động đặt nhiều câu hỏi phản biện, lý lẽ giảo hoạt
Kẻ thắng thế, buộc đư¬ợc hồn Trư¬ơng Ba quy phục mình.
Linh hồn và thể xác không thể tách rời nhau, fải là 1 thể thống nhất. Linh hồn fải sống đúng với thân xác của mình.Không thể vay mượn, trú ẩn nơi không fải của mình. Sống như thế thì lúc nào cũng chỉ thấy bkịch.
- Lên án hiện tượng lí thuyết suông, đề cao tinh thần mà chẳng chú ý đến vật chất.
b. Màn đối thoại giữa Trương ba và người thân
*Trư¬ớc sự tha hoá và biến đổi của Trương Ba
- Vợ:
+ Phản ứng: Buồn bó đau khổ muốn chết, bỏ đi định nh¬ờng chồng cho cụ hàng thịt
+Nguyên nhân: Nhận thấy sự thay đổi của chồng và đau khổ tr¬ớc tình cảnh chồng chung
- Con dâu:
+ Phản ứng: Thông cảm và xót thư¬ơng
+ Nguyên nhân : Thấu hiểu như¬ng đau lòng nhận thấy bố ngày một đổi khác
- Cháu gái:
+ Phản ứng: : Quyết liệt và dữ dội
+ Nguyên nhân Tâm hồn tuổi thơ vốn trong sạch, không chấp nhận sự tầm th¬ường dung tục.
* Trưr¬ớc phản ứng của ng¬ười thân
- Tâm trạng:
+Vẻ mặt: Thẫn thờ, lặng ngắt nh¬ tảng đá.
+Cử chỉ: Tay ôm đầu
+ Điệu bộ: Run rẩy, lập cập.
+Giọng điệu: Nhẫn nhục, cầu cứu
=> Vô cùng đau đớn, bế tắc.
- Nguyên nhân: Hiểu những gì mình đã, đang và sẽ làm cho ngư¬ời thân là rất tệ hại mặc dù không hề muốn
Bi kịch đ¬ược đẩy đến đinh điểm buộc nhân vật phải đứng tr¬ước lựa chọn
Đỉnh điểm của bi kịch nhân vật không thoả hiệp mà đấu tranh mạnh mẽ quyết liệt vẻ đẹp tâm hồn cao quý của ng¬ười lao động trong cuộc đấu tranh với cái dung tục tự hoàn thiện nhân cách
c. Màn đối thoại với Đế Thích:
* Quan niệm của Đế Thích:
Khuyên Tr¬ương Ba chấp nhận vì thế giới vốn không toàn vẹn: “ D¬ới đất, trên trời đều thế cả”
* Quan niệm của Trương Ba:
Không chấp nhận cái cảnh phải sống bên trong một đằng bên ngoài một nẻo, muốn đ-ược là mình “toàn vẹn”
=> Đế Thích có cái nhìn quan liêu hời hợt về cuộc sống con ngư¬ời nói chung và với Trư-ơng Ba nói riêng.
d. Màn kết Trương Ba trả xác cho hàng thịt, chấp nhận cái chết để linh hồn được trong sạch và hóa thân vào các sự vật yêu thương, tồn tại vĩnh viễn vào người thân yêu của mình.
C/sống tuần hoàn theo quy luật của muôn đời, màn kịch với chất thơ sâu lắng đã đem lại âm hưởng thanh thoát cho một bi kịch lạc quan đồng thời truyền đi thông điệp về sự chiến thắng của cái Thiện, cái Đẹp và của sự sống đích thực.
III. Tổng kết:
1. Nội dung:
- Bi kịch của con ng¬ười khi bị đặt vào nghịch cảnh: Phải sống nhờ, sống vay m¬ợn, sống tạm bợ và trái với tự nhiên khiến tâm hồn nhân hậu, thanh cao bị nhiễm độc và tha hoá bởi sự lấn át của thể xác thô lỗ, phàm tục.
- Vẻ đẹp tâm hồn của những ng¬ời lao động trong cuộc đấu tranh chống lại sự giả tạo và dung tục, bảo vệ quyền đ¬ợc sống đích thực cùng khát vọng hoàn thiện nhân cách.
2. Nghệ thuật:
- Sự sáng tạo từ dân gian; việc sử dụng ngôn ngữ kịch…
- Sự kết hợp giữa tính hiện đại và các giá trị truyền thống
- Sự phê phán mạnh mẽ, quyết liệt và chất trữ tình đằm thắm, bay bổng
Tải Game miễn phí
Tải game miễn phí
Trang chủ
